Duurzaam voedsel

Vaak weet de consument niet meer hoe en waar zijn voedsel tot stand komt of wat er in zit. Kinderen, maar
in toenemende mate ook volwassenen, weten niet meer hoe hun voedsel wordt geproduceerd en
gaan er vanuit dat de overheid waakt. Het beeld dat de consument over voedsel heeft, is vaak incompleet en verouderd. Ook reclames houden ten onrechte het beeld in stand dat voedsel van traditionele familiebedrijven komt, waar op traditionele ambachtelijke, gezonde en kleinschalige wijze wordt gewerkt. De consument wil dat maar al te graag geloven en laat daardoor zijn voedselkeuze vooral bepalen door prijs en verpakking.
MAK Blokweer wil met deze rubriek consumenten informeren over de laatste stand van zake met betrekking tot voortschrijdende inzichten. Hiermee hoopt het MAK een lans te breken voor duurzame kringlooplandbouw.
Op deze pagina treft u delen uit het voorwoord van het rapport ‘Sluit de voedselkringloop’. Het gehele rapport is via deze link te downloaden.
Verder kunt u lezen over de noodzaak van een duurzame voedselproductie en -consumptie en hoe een gezonde bodem de oplossing is voor regionale duurzame landbouw.
Apart opgenomen is het Manifest voor de kringlooplandbouw en de aanbevelingen die een groep wetenschappers hebben gedaan in hun pleidooi voor een duurzame veehouderij.
In een feuilleton zullen verslagen worden gepubliceerd van de themadag ‘Landbouw in de 21ste eeuw: van schaarste naar overvloed’ die 6 oktober 2010 werd gehouden in Wageningen.
Wereldwijd staat 80% van het landbouwareaal ten dienste aan de veehouderij en meer dan 40% van de wereldgraanoogst wordt door de veehouderij opgeslokt, terwijl voor 1 kg vlees grofweg 5 kg graan nodig is. En met één vleesloze dag per week zouden alle klimaatdoelstellingen van de Nederlandse regering voor huishoudens voor 2012 gerealiseerd zijn.
Voedsel is in het rijke Westen zo overvloedig aanwezig dat we ons nauwelijks kunnen voorstellen dat dit wel eens anders is geweest. Volkeren en beschavingen zijn ten onder gegaan doordat voedsel niet meer in voldoende mate beschikbaar was. Te weinig mensen beseffen dat we de komende decennia op het gebied van voedselzekerheid voor grote veranderingen staan. Dat komt door innig met elkaar verweven mondiale ontwikkelingen zoals een groeiende wereldbevolking, klimaatveranderingen, verwoestijning, waterschaarste, verslaving aan eindige fossiele brandstoffen, sterk stijgende vleesconsumptie en de concurrentie van de productie van biobrandstoffen met voedsel. We kunnen ons dus maar beter goed voorbereiden op de gevolgen van de dreigende voedselcrisis voor onze regio. Het rapport ‘Sluit de voedselkringloop’ laat zien dat die voorbereiding niet ligt in de inzet van nog meer grootschalige technologie, fossiele energie, water, kunstmest, landbouwgif, gengewassen, antibiotica en hormonen. Dat is namelijk eerder de oorzaak van het probleem.
Het kunnen waarborgen van voldoende en gezond voedsel begint bij het besef dat we voor onze voedselvoorziening volkomen afhankelijk zijn geworden van de wereldmarkt. Die wereldmarkt is uitermate grillig. Daar hebben we geen greep op. Om het aanbod van voldoende en gezond voedsel zeker te stellen, pleit dit rapport dan ook voor het verkleinen van die afhankelijkheid van de wereldmarkt door een grotere mate van regionale zelfvoorziening. Dat kan door regionaal voedselkringlopen zo veel mogelijk te sluiten en door over te schakelen op duurzame landbouw. Bij ‘biologische landbouw’ denken de meeste mensen vooral aan het afzien van kunstmest en pesticiden. Maar de basis van een houdbare landbouw is de kwaliteit van de bodem. Het gaat om een levende bodem met veel organische (kool)stof en natuurlijke voedingstoffen. Een gezonde bodem die duurzaam wordt behandeld, is veerkrachtig en in staat zich na een oogst te regenereren. Een bodem die door zijn structuur een sponswerking heeft waardoor water beter vastgehouden en langer benut wordt.
Deze duurzame kringlooplandbouw heeft talloze voordelen. Voordelen als het gaat om werkgelegenheid, kosten, gezondheid en biodiversiteit, om educatie en recreatie en tot slot ‘klimaatvoordelen’ door het drastisch verminderen van het energiegebruik en het aantal voedselkilometers en door het binden van CO2. Nederland zit voor de overschakeling naar een meer regionale en duurzame landbouw in een relatief gunstige positie. Dat komt door de beschikbaarheid van voldoende water en in potentie vruchtbare landbouwgrond en doordat de klimaatveranderingen, volgens de beste wetenschappelijke inzichten waarover we beschikken, voor Noord-Europa relatief mild zullen uitvallen.
Meer voedselzekerheid betekent ook minder en beter vlees eten.

Vaak weet de consument niet meer hoe en waar zijn voedsel tot stand komt of wat er in zit. Kinderen, maar in toenemende mate ook volwassenen, weten niet meer hoe hun voedsel wordt geproduceerd en gaan er vanuit dat de overheid waakt. Het beeld dat de consument over voedsel heeft, is vaak incompleet en verouderd. Ook reclames houden ten onrechte het beeld in stand dat voedsel van traditionele familiebedrijven komt, waar op traditionele ambachtelijke, gezonde en kleinschalige wijze wordt gewerkt. De consument wil dat maar al te graag geloven en laat daardoor zijn voedselkeuze vooral bepalen door prijs en verpakking.

MAK Blokweer wil met deze rubriek consumenten informeren over de laatste stand van zake met betrekking tot voortschrijdende inzichten. Hiermee hoopt het MAK een lans te breken voor duurzame kringlooplandbouw. Op deze pagina treft u delen uit het voorwoord van het rapport ‘Sluit de voedselkringloop’. Het gehele rapport is via deze link te downloaden. Hierin kunt u lezen over de noodzaak van een duurzame voedselproductie en -consumptie en hoe een gezonde bodem de oplossing is voor regionale duurzame landbouw. Apart opgenomen is het 'Manifest voor de kringlooplandbouw' en de aanbevelingen die een groep wetenschappers hebben gedaan in hun pleidooi voor een duurzame veehouderij. In een feuilleton zullen verslagen worden gepubliceerd van de themadag ‘Landbouw in de 21ste eeuw: van schaarste naar overvloed’ die 6 oktober 2010 werd gehouden in Wageningen.

Wereldwijd staat 80% van het landbouwareaal ten dienste aan de veehouderij en meer dan 40% van de wereldgraanoogst wordt door de veehouderij opgeslokt, terwijl voor 1 kg vlees grofweg 5 kg graan nodig is. En met één vleesloze dag per week zouden alle klimaatdoelstellingen van de Nederlandse regering voor huishoudens voor 2012 gerealiseerd zijn.

Voedsel is in het rijke Westen zo overvloedig aanwezig dat we ons nauwelijks kunnen voorstellen dat dit wel eens anders is geweest. Volkeren en beschavingen zijn ten onder gegaan doordat voedsel niet meer in voldoende mate beschikbaar was. Te weinig mensen beseffen dat we de komende decennia op het gebied van voedselzekerheid voor grote veranderingen staan. Dat komt door innig met elkaar verweven mondiale ontwikkelingen zoals een groeiende wereldbevolking, klimaatveranderingen, verwoestijning, waterschaarste, verslaving aan eindige fossiele brandstoffen, sterk stijgende vleesconsumptie en de concurrentie van de productie van biobrandstoffen met voedsel. We kunnen ons dus maar beter goed voorbereiden op de gevolgen van de dreigende voedselcrisis voor onze regio. Het rapport ‘Sluit de voedselkringloop’ laat zien dat die voorbereiding niet ligt in de inzet van nog meer grootschalige technologie, fossiele energie, water, kunstmest, landbouwgif, gengewassen, antibiotica en hormonen. Dat is namelijk eerder de oorzaak van het probleem. 

Het kunnen waarborgen van voldoende en gezond voedsel begint bij het besef dat we voor onze voedselvoorziening volkomen afhankelijk zijn geworden van de wereldmarkt. Die wereldmarkt is uitermate grillig. Daar hebben we geen greep op. Om het aanbod van voldoende en gezond voedsel zeker te stellen, pleit dit rapport dan ook voor het verkleinen van die afhankelijkheid van de wereldmarkt door een grotere mate van regionale zelfvoorziening. Dat kan door regionaal voedselkringlopen zo veel mogelijk te sluiten en door over te schakelen op duurzame landbouw. Bij ‘biologische landbouw’ denken de meeste mensen vooral aan het afzien van kunstmest en pesticiden. Maar de basis van een houdbare landbouw is de kwaliteit van de bodem. Het gaat om een levende bodem met veel organische (kool)stof en natuurlijke voedingstoffen. Een gezonde bodem die duurzaam wordt behandeld, is veerkrachtig en in staat zich na een oogst te regenereren. Een bodem die door zijn structuur een sponswerking heeft waardoor water beter vastgehouden en langer benut wordt. 

Deze duurzame kringlooplandbouw heeft talloze voordelen. Voordelen als het gaat om werkgelegenheid, kosten, gezondheid en biodiversiteit, om educatie en recreatie en tot slot ‘klimaatvoordelen’ door het drastisch verminderen van het energiegebruik en het aantal voedselkilometers en door het binden van CO2. Nederland zit voor de overschakeling naar een meer regionale en duurzame landbouw in een relatief gunstige positie. Dat komt door de beschikbaarheid van voldoende water en in potentie vruchtbare landbouwgrond en doordat de klimaatveranderingen, volgens de beste wetenschappelijke inzichten waarover we beschikken, voor Noord-Europa relatief mild zullen uitvallen. 

Meer voedselzekerheid betekent ook minder en beter vlees eten.