Manifest voor de kringlooplandbouw

De Amerikaanse hoogleraar bodemkunde F.H. King wilde zijn 'Farmers of forty Centuries', het verslag van zijn reis naar Oost-Azië waar hij kennismaakte met echte kringlooplandbouw die daar al vierduizend jaar bestond, afsluiten met een Manifest gericht aan de Amerikaanse boer. Hij had daarmee willen oproepen tot een uitwisseling. Hij stierf voordaat hij zijn plan kon uitvoeren. Vertaler en bewerker Sietz Leeflang voegt aan Kings boek een eeuw later alsnog een oproep toe, en tekent daarbij aan dat de schaarste aan fossiele brandstoffen, die de landbouw tot ommekeer gaat dwingen, al door de auteur werd voorspeld.

1 Boer moet zich voorbereiden op nieuwe oliiepeikprijs
Voor vele boeren in de derde wereld werd kunstmest in 2008 door een ongekende oliepiekprijs onbetaalbaar. Een nieuwe piekprijs zal na de aderlatingen van de economische crisis ook boeren in het westen zwaar treffen. Kunstmest wordt, ook door schaarser wordende benodigde delfstofffen, blijvend duurder. Hogere olieprijzen zullen de huidige massale im- en export van landbouwproducten afremmen. Kringlooplandbouw biedt uitkomst.

2 Kringlooplandbouw brengt herstel bodemleven en -structuur
De natuurlijke organische kringlooop moer worden hersteld. De toenemende schaarste aan fosfaat en kalium, onmisbaar voor de landbouw, kan alleen worden opgevangen door organische recycling. Moderne industriële verwerking tot compost van vele soorten organische reststoffen, menselijke uitwerpselen en urine inbegrepen, kan een blijvend vitale bodem opleveren met een structuur die veel beter bestand is tegen zowel droogte als wateroverlast.

3 Biodiversiteit basis voor iedere boerderij en tuinderij
Biodiversiteit (een natuurlijke terreininrichting, afwisseling van teelten en gewassen, en vermijden van monoculturen) leidt tot grotere economische zekerheid door risicospreiding en versterking van het ecosysteem. Het werk wordt bovendien afwisselender en interssanter, vraagt en brengt meer kennis, kwaliteitsbesef en ervaring en leidt tot een grotere betrokkrnheid.

4 Land- en tuinbouw moeten regionaal opereren
Energieschaarste, die evenzeer de transportsector zal treffen, laat de land- en tuinbouw geen andere keuze dan die van regionalisatie en schaalverkleining. Beseft moet worden, dat dit welkome stappen zijn om de afstand tussen boer en consument te verkleinen. Ze kunnen ook het begin zijn van een nieuwe rol voor werknemers in een boerenbedrijf.

5 Boer moet eerlijk betaald worden
D vrijwel volledige omschakeling van agrarische staat naar industriestaat heeft geleid tot steeds lagere landbouwprijzen en vertrek van steeds meer boeren, plaatsmakend voor megabedrijven, met als gevolg steeds meer productielanbouw. Industrialisatie mag nooit ten koste gaan van boeren. Er moet voor worden gewaakt, dat er een balans blijft bestaan tussen landbouw en industrie.

6 door aantal moeten boeren politieke factor worden
Alleen door inzet en betrokkenheid van aanzienlijk meer medewerkers )"boerderijen moeten vermenselijken") kan de landbouw een ecologisch sterkere en economisch duurzamere bestaansbasis krijgen. Een veel groter aantal boeren en bij de landbouw betrokkenen zal de politieke invloed opleveren om evenwicht te scheppen tussen industrie en landbouw.

7  Voedselverwerking en -distrubutie moeten kleinschaliger
De afstand tussen boer en consument moet kleiner worden, de invloed van voedingsmiddelenindustrie en tussenhandel moet worden verkleind. Dit geldt mondiaal. Een kleinschaliger productie  en distributie van landbouwproducten en voedingsmiddelen zal de herkomst transparanter maken en nieuwe betrokkenheid en werkgelegenheid in eigen streek scheppen.

8 Lichte machines en werktuigen noodzakelijk in land- en tuinbouw
Een herwaardering van werken in de land- en tuinbouw is alleen mogelijk op basis van werktuigen, die overbodige lichamelijke belasting uitsluiten, die met hernieuwbare energie werken en door laag gewicht en lichtere constructie de bodem zo min mogelijk belasten en verstoren.

9 Boer moet garant staan voor dierenwelzijn
Een kleinschalige kringlooplandbouw zoals dit manifest bepleit, waarbij de biodiversiteit en de betrokkenheid en het welzijn van de werknemers vooropstaan, houdt per definitie rekening met het dierenwelzijn. Een aanvaardbaar antal landbouwdieren per hectare, ruime stallen met voldoende stro en daglicht en vrije uitloopmogelijkheden staan garant voor een gezonde veestapel en eenn gezond eindproduct.

10 Kringloopland- en tuinbouw zullen landschap verrijken
De kringloopland- en tuinbouw zullen door biodiversiteit, kleinschaligheid en ecologie het omringende land en de natuur zodanig verrijken dat de noodzaak verdwijnt van de kostbare landbouwgronden vereisende aanleg van 'nieuwe natuur', nu de ecologische hoofdstructuur in ons land afronding nadert.

 

bijlage uit Vierduizend jaar kringlooplandbouw, De Twaalf Ambachten, september 2010